HEKIP Yerli Koyun ve Keçi Irklarının Saflığı Korunuyor

Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi (HEKIP) ile Türkiye’nin yerli koyun ve keçi ırklarının saflığı korunuyor, verimleri artırılıyor. Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı ulusal hayvan ıslahı projesi olan HEKIP ile yavrularda sütten kesim canlı ağırlıklarında ortalama 3,7 kg, yaşama gücünde ise ortalama yüzde 10,6 artış sağlandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) koordinatörlüğünde yürütülen “Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi ” (HEKIP) ülkenin yerli koyun ve keçilerini korumak ve verimlerini artırmak amacıyla uygulanan, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı ulusal hayvan ıslahı ARGE çalışması olduğu belirtildi.

2005’te başlayan proje ile 29 farklı üniversiteden 56 proje lideri, 60 ilde sivil toplum örgütü ve kamu teşekkülü ile çok paydaşlı iş birliği oluşturuldu. Bu sayede; üniversite, yetiştirici birliği ve kamu iş birlikteliği sağlandı. Proje, yerli 21 koyun ve 6 keçi ırkında uygulanıyor. Bugün itibarıyla 60 ilde 178 alt proje (1 milyon 121 bin baş) uygulanırken, 178 alt projenin 139’u koyun, 39’u ise keçilerde yürütülüyor.

Proje sayesinde, yerli koyun ve keçi ırklarının koruma altına alındığı ve farklı koç teke katımlarının önlenerek ırkların saf yetiştirilmesi sağlandığı belirtildi. Bu sayede küçükbaş hayvancılığa ilgi artırılırken azalmaya başlayan gen kaynaklarınında hızlı azalışın önüne geçildi.

Proje, çeşitli çalışmalar kapsamında yurt dışından getirtilen yabancı ırklar karşısında yerli ırkların korunması açısından önemli bir tampon görevi üstlenmiştir.

Projeyle birlikte;

  • Kuzu/oğlakların sütten kesim canlı ağırlıklarında ortalama 3,7 kg artış sağlanmıştır.
  • Kuzu/oğlaklarda, yaşama gücünde ortalama yüzde 10,6 artış olmuştur. Proje sayesinde her yıl yaklaşık 102.000 baş kuzu/oğlak hayatta kalmayı başarmaktadır.
  • Koyun ve keçilerde ikizlikte ortalama yüzde 5,7 artış gerçekleşmiştir. Bu oran yaklaşık 42.000 baş yavruya karşılık gelmektedir.
  • Projenin yıllık ekonomiye katkısı: 336 milyon TL’dir.

SAHADAKİ ÇALIŞMALAR

Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi (HEKIP) ile sahada çalışmalar yürütülüyor. Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Hayvancılık ve Su Ürünleri Araştırmaları Daire Başkanlığı Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi kapsamında Erzincan, Tunceli ve Elazığ illerinde uygulanan alt projelerin saha çalışmalarına katılarak ve istişare toplantıları gerçekleştirdi.

Ekipteki uzmanlar, il müdürlükleri, il damızlık koyun yetiştirici birliklerini yerlerinde ziyaret ederek toplantılar yaptı ve saha çalışmaları, yetiştirici ziyaretleri kapsamında, Erzincan sınırı Kelkit Gürleyik köyü, Tunceli, Hozat ilçesi Buzlupınar köyü ve Tunceli, Pülümür Balpayam köyü yaylasında projede yer alan yetiştiricileri konakladıkları çadırlarda ziyaret etti.

TAGEM Genel Müdürü Dr. Metin Türker, projeler hakkında şu bilgileri verdi:

“Proje, Türkiye’nin yerli koyun ve keçilerini korumak ve verimlerini artırmak amacıyla başlatılan ve bugüne kadar uygulanan en kapsamlı ulusal hayvan ıslahı çalışmasıdır. 29 farklı üniversiteden 56 proje lideri, 60 ilde sivil toplum örgütü ve kamu teşekkülü ile çok paydaşlı iş birliği oluşturulmuştur. Proje, yerli 21 koyun ve 6 keçi ırkta, 60 ilde 178 alt projede (1 milyon 121 bin baş anaç hayvan) uygulanmaktadır. 178 alt projenin, 139 alt projesi koyunlarda, 39 alt projesi ise keçilerde yürütülmektedir. Bir alt proje; 6000 anaç dişi, 300 anaç erkek materyalden oluşmaktadır.”

Proje kapsamında yapılan çalışmalarda önemli mesafeler ve kazanımlar elde edildiğini bildiren Türker, şöyle devam etti:

“Proje başlangıcından bu güne kadar sütten kesim canlı ağırlık artışında ortalama %22,5, İkizlikte %5,7 ve yaşama gücünde %10,6 artış elde edildiği belirlenmiş ve bu sonuçlar bilimsel camiada yayınlanmıştır.

Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi (HEKIP) kapsamında Elazığ İlinde 4 adet Şavak Akkaraman Koyunu alt projesi, 1 adet Morkaraman Koyunu alt projesi olmak üzere toplam 5 alt proje uygulanmaktadır. Erzincan ilimizde 4 adet Şavak Akkaraman Koyunu ve Tunceli ilimizde ise 2 adet Şavak Akkaraman Koyunu alt projesi yürütülmektedir. Toplamda bu üç ilimizde 69.300 baş anaç hayvan üzerinde ıslah çalışması yapılmaktadır. Bugüne kadar proje gerekliklerini yerine getiren bu üç ilimizde uygulanan projelerde yer alan toplam 359 yetiştiricimize toplam 33.155.111,00 TL destekleme ödemesi yapılmıştır. Tüm Türkiye genelinde ise 60 ilde yürütülen projelerde yer alan bugüne kadar proje gerekliliklerinin yerine getiren toplam 5237 yetiştiricimize 693,7 Milyon TL destek verilmiştir.”

Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi’nin büyüyerek ve önemi gittikçe fark edilerek yoluna devam ettiğini dile getiren Türker, “Küresel iklim değişikliği ve gittikçe artan kuraklıkla mücadelede en önemli sigortamız bizim yerli koyun ve keçilerimizdir. Türkiye’mizin yerli koyun ve keçilerini koruyoruz, geliştirmek için büyük çaba sarf ediyoruz. Ülkemiz, küçükbaş hayvancık yapmak için en elverişli coğrafyaya sahiptir. Ve bu bilinç gittikçe artmaktadır. Daha yapacak çok işimiz var. Hayvancılık Genel Müdürlüğümüz ile kol kola vererek koyunlarımız ve keçilerimiz için ve bu şartlarda bu dağlara bu yaylalara bekçilik yapan eli nasırlı yetiştiricilerimizi desteklemeye var gücümüzle beraber çalışmaya devam edeceğiz.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.